Flesvoeding introduceren in de borstvoeding: een haalbare missie.

Un bébé en pyjama blanc à pois colorés est assis dans une chaise haute et boit au biberon tenu par un adulte

INTERVIEW: Fabien Lequenne, verloskundige, sophroloog en hypnotherapeut, legt uit hoe je flesvoeding kunt introduceren tijdens de borstvoeding. Een breed onderwerp, inderdaad. Hier deelt hij zijn inzichten over gemengde voeding, het afbouwen van borstvoeding en vooral het belang van het welzijn van zowel moeder als kind.

Hoe bespreek je in het algemeen het onderwerp borstvoeding en flesvoeding met de vrouwen die je begeleidt?

“Ik ben niet per se vóór borstvoeding, maar bovenal ben ik vóór het moederschap. Ik wil dat vrouwen zich op hun gemak voelen. Ik pas de voorbereidingssessies voor de bevalling aan hun wensen aan. Aanstaande moeders die niet weten of ze borstvoeding of flesvoeding willen geven, bied ik een sessie aan met duidelijke en objectieve informatie, die hen helpt bij het maken van een keuze. Dit is essentieel om misverstanden te voorkomen. Het belangrijkste is om ervan te genieten, om te koesteren dat moment gelukkig hoort te zijn: thuiskomen met de baby. En daarvoor moet de moeder uitgerust en kalm zijn. Als ik vrouwen na de bevalling zie, is borstvoeding soms erg ingewikkeld. In die gevallen kunnen we overwegen om de baby te laten wennen aan flesvoeding , zodat hij minder huilt en beter aankomt. Ook omdat ik merk dat de moeder zich soms wat overweldigd voelt.” Ik ga geen borstvoedingsfanaat zijn, anders loop ik het risico dat vrouwen uitgeput raken en zeggen dat ze er helemaal mee willen stoppen. Terwijl we uiteindelijk, door af en toe een paar flesjes te geven, vrouwen zien die drie maanden borstvoeding geven met wisselende resultaten.

Wat is gemengde voeding?

"Een vrouw die borstvoeding geeft, kan om praktische redenen of vanwege medische noodzaak borstvoeding aanvullen met flesvoeding. Afhankelijk van de situatie kan dit inhouden dat er moedermelk wordt bijgekolfd of dat er flesvoeding wordt gegeven. Gemengde voeding. " kan ook dienen als een voorbereidende stap naar het afbouwen van de borstvoeding.

Hoe introduceer je flesvoeding in de praktijk als onderdeel van gemengde voeding?

"In gevallen van problemen met borstvoeding, wanneer de baby niet genoeg aankomt in gewicht, kan het introduceren van een fles helpen om de melkinname te verhogen. Vaak is het een zuigprobleem: sommige premature of te lichte baby's raken snel vermoeid aan de borst en drinken niet genoeg. Borstvoeding vergt veel meer inspanning dan flesvoeding, die dan een aanvulling is op (en geen vervanging van) borstvoeding."

Dit kan een tijdelijke oplossing zijn, want als de baby goed is aangekomen, kan de vrouw uiteindelijk weer volledig borstvoeding geven als ze dat wil. Dit zal lastiger zijn als de geïntroduceerde flesjes poedermelk bevatten. In dat geval is het raadzaam om een borstvoedingssessie aan te vullen met een flesje afgekolfde moedermelk, met behulp van een borstkolf, om de borst te stimuleren en zo de melkproductie te verhogen. Het is belangrijk om hier rekening mee te houden als je de borstvoeding wilt volhouden.

Wat betreft het combineren van borstvoeding en flesvoeding (met flesvoeding of flesvoeding) voor het gemak, dit wordt vaak gedaan omdat de moeder moet slapen. In dat geval wordt maximaal één of twee flesjes per dag aanbevolen om de borstvoeding niet te veel te verstoren. Het is echter belangrijk om hier niet te vroeg mee te beginnen als je borstvoeding wilt blijven geven (soms kan de baby terughoudend worden om aan de borst te drinken en de voorkeur geven aan de fles, en het duurt even voordat de borstvoeding goed op gang komt). Mijn advies: na minimaal een maand exclusieve borstvoeding, kun je bij de laatste voeding voor het slapengaan, rond 22.00 of 23.00 uur, zowel de borst als de fles aanbieden. Dit verhoogt de avondvoeding, houdt de baby langer vol en stelt zo de voeding midden in de nacht uit. De moeder geeft haar baby borstvoeding op verzoek, geeft hem of haar dan een pauze en biedt binnen het volgende uur een flesje aan.

Als de moeder echter van plan is om zes maanden borstvoeding te geven, wordt gemengde voeding afgeraden vanwege het mogelijke risico voor haar melkproductie. Als ze erg moe is, kan de vader 's nachts ook helpen door de baby te wiegen en te verschonen om haar vermoeidheid te verlichten. Het is een gezamenlijke inspanning. Er zijn naast het geven van een flesje nog veel meer dingen die je kunt doen om bij te dragen!

En hoe zit het met het afbouwen van de borstvoeding? Hoe kan dat succesvol verlopen?

"Het afbouwen van borstvoeding vereist planning! Het vindt vaak plaats voordat de moeder weer aan het werk gaat, met als doel borstvoeding te vervangen door flesvoeding. Dit is om de melkproductie geleidelijk af te bouwen. Voor een zo soepel mogelijk afbouwproces (zonder stress of haast) is het aan te raden om te beginnen aan het einde van de tweede maand van de baby, als de moeder met standaard zwangerschapsverlof is."

Ongeveer elke vier dagen wordt een nieuwe fles geïntroduceerd, die overeenkomt met een borstvoedingssessie. Het idee is om vervolgens af te wisselen tussen flesvoeding en borstvoeding. Over het algemeen is het het beste om niet eerst de ochtendborstvoeding te vervangen, omdat de borsten van de vrouw dan vaak nog vol zitten. De eerste fles kan halverwege de ochtend of aan het einde van de middag worden gegeven, maar altijd vóór de avondborstvoeding. Dit is belangrijk omdat het helpt om de borsten volledig leeg te maken voor het slapengaan, vooral in het begin van de afbouwperiode.

Onder welke voorwaarden moet de allereerste fles worden gegeven?

"Idealiter zou de borstvoeding door iemand anders dan de moeder moeten worden gegeven. De vader bijvoorbeeld. Of een oma, de oppas. Er zullen minder emoties bij komen kijken, vooral tijdens het afspenen. Bij voorkeur in een rustige omgeving. Bovenal is het belangrijk dat de moeder schuldgevoelens loslaat en dingen onder woorden brengt, door aan haar baby uit te leggen waarom ze stopt met borstvoeding. In Frankrijk wordt er, gezien de lengte van het zwangerschapsverlof, al vroeg gestopt met borstvoeding. En het afkolven van melk op het werk wordt niet aangemoedigd. Het afspenen kan echter een moeilijke fase zijn voor de moeder, vooral als de borstvoeding goed is gegaan. Het moet niet worden onderschat. Vrouwen kunnen professionele ondersteuning zoeken."

In elk geval betekent het feit dat de baby geen borstvoeding meer krijgt niet dat de band met de moeder verdwijnt en dat de baby getraumatiseerd raakt! Er valt nog genoeg te knuffelen!

D’une manière générale, comment abordez-vous le sujet de l’allaitement au sein et du biberon avec les femmes que vous accompagnez ?

«Moi je ne suis pas forcément pro-allaitement, mais avant tout pro-maman. Je veux que les femmes se sentent à l’aise. J’adapte les séances de préparation à l’accouchement en fonction de leurs souhaits. Pour les futures mamans qui ne savent pas si elles voudront donner le sein ou le biberon, je leur propose une
séance d’informations claires et objectives, qui leur permettra de se décider.

C’est primordial pour éviter les fausses idées. Ce qui est important c’est de prendre du plaisir, de profiter d’un moment qui est censé être heureux : celui du retour à la maison avec le bébé. Et pour cela, il faut que la maman soit reposée, apaisée. Quand je vais voir les femmes après leur accouchement, parfois il y a des allaitements très compliqués. Dans ces cas-là, on peut
envisager d’introduire des biberons pour avoir un bébé qui pleure moins et qui grossisse mieux. Egalement, parce que je
sens la maman un peu dépassée. Je ne vais pas être un ayatollah de l’allaitement, sinon le risque, c’est que les femmes soient à bout et me disent qu’elles veulent tout arrêter. Alors que finalement, en introduisant quelques biberons par-ci par-là, nous voyons des femmes qui allaitent pendant trois mois de façon un peu mixte. »

Qu’est-ce que l’allaitement mixte ?

« Une femme qui allaite au sein peut être amenée pour des raisons de commodité ou médicales, à compléter les tétées par des biberons. En fonction des situations, cela peut être un complément en lait maternel à l’aide d’un tire-lait ou du lait en poudre. L’allaitement mixte peut aussi intervenir comme une étape préalable au sevrage. »

Concrètement, comment introduire le biberon dans le cadre d’un allaitement mixte ?

« Dans le cas d’un allaitement problématique, lorsque le bébé ne prend pas assez de poids, l’introduction du biberon va permettre d’augmenter les apports en lait. Souvent, il s’agit d’un problème de succion : certains bébés prématurés ou de petit poids se fatiguent vite au sein et ne boivent pas assez. Boire au sein demande beaucoup plus d’effort qu’au biberon, qui va alors venir compléter (et non remplacer) une tétée.

Il peut s’agir d’une solution transitoire, car si le bébé a bien grossi, la femme peut éventuellement repasser à un allaitement exclusivement au sein si elle le souhaite. Ce qui sera plus difficile si les biberons introduits contenaient du lait infantile en poudre. Dans ce cas-là, il est plutôt conseillé de compléter une tétée avec un biberon de lait maternel récupéré à l’aide d’un tire-lait, de façon à stimuler le sein et donc la montée de lait. Il faut être vigilant là-dessus si l’on veut préserver la lactation.

En ce qui concerne l’allaitement mixte de convenance avec des biberons (de lait infantile ou maternisé), il est souvent mis en place parce que la femme a besoin de dormir. On préconise alors 1 à 2 biberons maximum par jour, pour ne pas trop perturber la lactation. Mais il ne faut pas commencer trop tôt si l’on veut préserver l’allaitement maternel (parfois le bébé peut devenir faignant au sein et préférer le biberon et il faut du temps pour que la lactation se mette bien en place). Mon conseil : après un mois minimum d’allaitement exclusif au sein, à la dernière tétée avant la nuit vers 22-23 h, il est possible de donner le sein et aussi le biberon. Ceci, pour augmenter les apports le soir, rassasier le bébé plus longtemps et reculer ainsi la tétée du milieu de la nuit. La maman fait téter son bébé à la demande, puis on lui fait faire une pause et dans l’heure qui suit, on lui propose un biberon.

Toutefois, si la maman a le projet d’allaiter au sein pendant 6 mois, l’allaitement mixte n’est pas indiqué, compte tenu du risque éventuel pour la lactation. Si elle est très fatiguée, le papa peut aider aussi la nuit à bercer et changer le bébé pour la soulager. C’est un travail d’équipe. Il y a beaucoup d’autres choses à faire que donner un biberon pour participer ! »

Qu’en est-il du sevrage ? Comment bien le réussir ?

« Un sevrage s’anticipe ! Il intervient souvent avant la reprise du travail, l’objectif cette fois est de remplacer des tétées par des biberons de lait infantile. Ceci, pour réduire progressivement la lactation. Pour un sevrage dans les meilleures conditions possibles (sans stress ni précipitation), il faut le démarrer à la fin du 2e mois du bébé si la maman bénéficie d’un congé maternité d’une durée classique.

On introduit un nouveau biberon correspondant à une tétée, tous les 4 jours environ. Le principe étant ensuite d’alterner biberon et tétée. Généralement on évite de remplacer la tétée du matin en premier car souvent la femme a les seins remplis. Le premier biberon peut être donné en milieu de matinée ou en fin d’après-midi. Avant la tétée du soir en tout cas, qui est importante car elle permet de bien vider les seins avant la nuit au début du sevrage. »

Dans quelles conditions doit être donné le tout premier biberon ?

« L’idéal est de le faire donner par un tiers, une personne autre que la maman. Le papa par exemple. Ou une mamie, la nounou. Il y aura moins d’émotionnel particulièrement lors d’un sevrage. De préférence dans un lieu calme. Surtout, il est important pour la maman de se déculpabiliser et de verbaliser les choses en expliquant à son bébé pourquoi elle va arrêter de lui donner le sein. En France, le sevrage se fait très tôt compte tenu de la durée du congé maternité. Et tirer son lait sur son lieu de travail n’est pas encouragé. Or, le sevrage est une étape qui peut s’avérer difficile pour la maman si l’allaitement se passe bien. Il ne faut pas le minimiser. Les femmes peuvent se faire accompagner par des professionnels.

En tout cas, ce n’est pas parce que le bébé ne sera plus au sein qu’il n’y aura plus de lien avec la maman et que le bébé va être traumatisé ! Il y a toujours les moments de câlins ! »

Retour au blog